Ο Νίκος Βιτωλιώτης μιλά για το “Τιμωρός: Οργή Θεού”


Πολλές φορές έχουμε ακούσει την φράση “Καλύτερα φέσι τούρκικο παρά τιάρα παπική”. Λίγες φορές είναι αυτές που θα αναλογιστούμε από που προέρχεται ακριβώς αυτή η φράση”. Σίγουρα όμως οι αναγνώστες του “Τιμωρός: Oργή Θεού” θα δουν ζωγραφισμένη μια πάρα πολύ παραστατική εικόνα για την προέλευσή της.

Το ρολόι μετρά ήδη αντίστροφα προς την Άλωση της Κωνσταντινούπολης του 1204μΧ από τους σταυροφόρους. Η Βυζαντινή αυτοκρατορία παλεύει για να πάρει ανάσα σε ένα πολιτικό τοπίο που την πνίγει. Ο εσωτερικός αναβρασμός και οι συνεχόμενες ανατροπές στο θρόνο κάθε άλλο παρά βοηθούν την κατάσταση.

Ένας νεαρός πρίγκηπας, ο Αλέξιος Αγγελος στην αυγή του 13ου αιώνα με την βοήθεια ενός θρυλικού σπαθιού και μιας μυστικής αδερφότητας προσπαθεί να διεκδικήσει το βυζαντινό θρόνο και να επαναφέρει την Βυζαντινή αυτοκρατορία στην παλιά της αίγλη.

Ότι λάμπει όμως δεν είναι χρυσός και αυτό αφορά πρόσωπα, συμμαχίες και ακόμη και μυθικά κειμήλια. Ο νεαρός πρίγκηπας θα μάθει ότι τίποτα δεν δίνεται χωρίς αντάλλαγμα και πολλές φορές αυτό το αντάλλαγμα είναι ανθρώπινες ζωές.

Ο Νίκος Βιτωλιώτης καταπιάνεται με το είδος της ιστορικής φαντασίας φέρνοντας στο επίκεντρο της αφήγησης μια εποχή πλούσια σε δολοπλοκίες, συμμαχίες, μάχες ίντριγκα και όλα τα απαραίτητα συστατικά για ένα συναρπαστικό ανάγνωσμα. Το IGN Greece μιλά μαζί του για μια καλύτερη ματιά σε μια ιστορία όμοια της οποίας δεν συναντάμε συχνά:

Νικος Βιτωλιώτης

Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία στις αρχές του 13ου αιώνα δεν είναι μια εποχή που έχουμε συνηθίσει συχνά να βρίσκεται στο επίκεντρο της αφήγησης. Τι ήταν αυτό που σας ενέπνευσε για να την επιλέξετε;

Ναι, αυτό είναι αλήθεια, η περίοδος όχι μόνο δεν έχει να επιδείξει κάτι το επικό ή το ηρωικό, αλλά χαρακτηρίζεται από σημάδια παρακμής, ακόμα και σήψης. Ωστόσο, δεν παύει να είναι μια περίοδος έντονων ζυμώσεων -χαοτική ορισμένες φορές- και ως γνωστόν το χάος ενίοτε είναι αρκετά παραγωγικό. Στις αρχές του 13ου αιώνα λοιπόν, η φεουδαρχική καθολική Δύση επιβουλευόταν τα βυζαντινά εδάφη και κυρίως την πρωτεύουσά του και τα πλούτη της και βρήκε αφορμή, μέσω της Δ΄ σταυροφορίας, να κατακτήσει το μεγαλύτερο μέρος αυτών. Συνήθως υπερτονίζεται η άλωση του 1453 από τους Οθωμανούς και παραβλέπεται αυτή του 1204, η οποία για τα δεδομένα της εποχής ήταν ένα εκπληκτικό γεγονός, που προκάλεσε αλυσιδωτές αντιδράσεις και σημάδεψε την ελληνική ιστορία. Καλό είναι να θυμόμαστε ότι πολλά ελληνικά εδάφη γνώρισαν κυρίως τη λατινοκρατία και για πολύ λιγότερο χρονικό διάστημα την τουρκοκρατία (όπως π.χ. η Κρήτη), ενώ κάποια άλλα (όπως τα περισσότερα Επτάνησα) έμειναν για εξίμισι αιώνες στους Βενετούς! Πέρα όμως από αυτά, είναι συναρπαστικό το παρασκήνιο που οδήγησε στην άλωση του 1204: πολιτικά παιχνίδια, φιλοδοξίες, ίντριγκες, τυχαίοι παράγοντες, επιπόλαιες ενέργειες, συνθέτουν ένα φοβερά περίπλοκο σκηνικό με σιδηρόφρακτους ιππότες, πολιορκίες, ναυμαχίες, προδοσίες, αντίπαλα βασίλεια και ένα σωρό άλλα, που έδωσαν ένα αναπάντεχο αποτέλεσμα.

Γενικά τα ιστορικά μυθιστορήματα είναι ένα αρκετά δημοφιλές είδος. Η αφήγηση ιστορικών γεγονότων και φαντασίας, ένα αποτέλεσμα που θα μπορούσε κάλλιστα να έχει συμβεί πάντα εξάπτουν τη φαντασία. Θεωρείτε ότι το Βυζάντιο έχει μείνει μια ανεκμετάλλευτη πηγή ιστοριών;

Αυτή είναι η σημαντικότερη ερώτηση! Ενώ δηλαδή το ιστορικό μυθιστόρημα έχει πιστό κοινό, δεν υπάρχει η αντίστοιχη παραγωγή σχετικά με τη βυζαντινή περίοδο, όχι μόνο η εγχώρια αλλά και η διεθνής. Αν κανείς ψάξει λίγο περισσότερο τις πηγές, δηλαδή τα όσα έγραψαν οι χρονικογράφοι και οι ιστορικοί της κάθε περιόδου -ανατολικοί και δυτικοί, άραβες και βυζαντινοί, ακόμα και βόρειοι- και δεν μείνει στα συμβατικά βιβλία ιστορίας, βλέπει ότι υπάρχει ένα πλήθος συναρπαστικών γεγονότων. Αυτά, εφόσον φυσικά παρουσιαστούν με τρόπο εύληπτο και όχι ως απλή και «ξερή» αφήγηση, εμπλουτισμένα με διαλόγους, καλύπτοντας τα κενά με αυτό «που θα μπορούσε να έχει συμβεί» κυριολεκτικά μπορούν να καθηλώσουν τον αναγνώστη. Όταν μιλάμε για το Βυζάντιο, αναφερόμαστε στο ισχυρότερο διαχρονικά κράτος της Ευρώπης και της Μεσογείου για ένα διάστημα τουλάχιστον οκτώ αιώνων με αμέτρητα επιμέρους συμβάντα, πρακτικά ανεξάντλητα.

Ποιοι είναι κάποιοι από τους σύγχρονους συγγραφείς τους οποίους θαυμάζετε και θεωρείτε ότι έχουν επηρεάσει την γραφή σας;

Από τους συγγραφείς του 20ου αιώνα, στον χώρο της φαντασίας ο Τζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν παραμένει σημείο αναφοράς, ενώ ο Μ. Μούρκοκ είναι μοναδικός. Μου άρεσαν επίσης και ο Χοσέ Φίλιπ Φάρμερ και ο πολύ ιδιόμορφος Τ. Ρόμπινς. Στους πλέον πρόσφατους και «ενεργούς», στο ιστορικό μυθιστόρημα ο Στ. Πρέσφιλντ πρωτοπόρησε, στο φάνταζι υπάρχει ο μεγαλειώδης Τζ. Μάρτιν, ενώ ο Ρ. Χάρις , ο Μπ. Κόρνγουελ και η Λ. Μακμάστερ Μπυζόλντ έχουν δώσει εξαιρετικά έργα, ο καθένας στο είδος του.

Το «Τιμωρός – Οργή Θεού» είναι ένα βιβλίο που βρίθει από ιστορικά γεγονότα. Πόσο μεγάλη πρόκληση ήταν η ισορροπία ανάμεσα στην ιστορική ακρίβεια και την καλλιτεχνική γραφή;

Είναι αλήθεια ότι από τη μια υπάρχουν τα γεγονότα που αναφέρονται στις ιστορικές πηγές, από την άλλη όμως το ζητούμενο είναι ένα λογοτεχνικό έργο. Και επειδή για τη συγκεκριμένη τουλάχιστον περίοδο, οι πηγές μεταξύ τους είναι πολλές φορές αντικρουόμενες, όχι μόνο στην ερμηνεία ενός γεγονότος αλλά ακόμα και στην απλή περιγραφή του, αυτό αφήνει αρκετά περιθώρια για δημιουργική ανάπτυξη σε κάποιον που επιδιώκει να γράψει ένα μυθιστόρημα. Πρακτικά, η αφήγηση του Κώδικα του Ξηροποτάμου -του χειρόγραφου που βρέθηκε στο Άγιο Όρος- στην οποία βασίζεται η Οργή Θεού θα μπορούσε να είναι μια ακόμα εκδοχή των γεγονότων της άλωσης του 1204 και αυτό από μόνο του, η εναλλακτική δηλαδή εξιστόρηση, είναι αυτή καθαυτή μια πρόκληση.

Δεν είναι μυστικό ότι πολλές φορές η ιστορία δεν διδάσκεται με τον πλέον παραγωγικό τρόπο. Τι επιρροή ελπίζετε να έχει το βιβλίο αυτό στην γενικότερη αντίληψη περί ιστορίας.

Κατ’ αρχάς, ειδικά το Βυζάντιο, είναι μια αχανής χρονικά περίοδος, με πολλές διακριτές υποπεριόδους. Είναι δύσκολο και χρονοβόρο να την εξερευνήσει κάποιος αναζητώντας ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες και ακόμα πιο δύσκολο να τις προβάλει με τρόπο που να καθιστά προσιτό το τελικό αποτέλεσμα. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ο μέσος αναγνώστης έρχεται συνήθως σε επαφή με πολύ λίγα γεγονότα της βυζαντινής ιστορίας, τα οποία κυρίως αφορούν επιγραμματικές αναφορές. Θα ήθελα λοιπόν το βιβλίο του Τιμωρού να καταφέρει να πείσει τους αναγνώστες ότι ακόμα και η καταγεγραμμένη ιστορία είναι πολύ πιο ενδιαφέρουσα από την απλή παράθεση ημερομηνιών και ονομάτων αρκεί να παρουσιαστεί και να αναδειχθεί με ζωντάνια, έστω και μέσα από λογοτεχνικά έργα που έχουν ωστόσο ως βάση τους τις πηγές. Ναι, είναι αλήθεια, τα ιπποτικά μυθιστορήματα δυτικού τύπου και περιεχομένου ωχριούν μπροστά στα πραγματικά γεγονότα που μας αφηγούνται οι βυζαντινές πηγές!

Υπάρχει κάποιος/α χαρακτήρας για τον οποίο θα θέλατε να γραφτούν ακόμη περισσότερα; Κάποιου του οποίου την οπτική απολαύσατε περισσότερο;

Φυσικά! Αυτός είναι ο Θεόδωρος, ο Μιχαηλίτης αδελφός που ταξίδεψε σε τόσους τόπους και γνώρισε τους περισσότερους από τους μεγάλους πρωταγωνιστές της εποχής. Αθόρυβος και αποτελεσματικός, βρίσκεται σε συνεχή κίνηση μεταξύ Κωνσταντινούπολης και Σβάμπεν, ένας πολεμιστής-μοναχός που τήρησε τον όρκο του και επιβίωσε της καταστροφής. Είναι αυτός που τελικά θα αποτελέσει τον συνδετικό κρίκο ανάμεσα στο παρελθόν και το μέλλον, αυτός που θα παραδώσει τον Τιμωρό στον Ιωάννη Βατάτζη.

Επίσης, θα ήθελα να γράψω κάποια πράγματα παραπάνω για τον Κονράδο του Μονφερά, τον αδελφό του Βονιφάτιου που έφτασε στη Βασιλεύουσα, κατέστειλε την επανάσταση του Βρανά, παντρεύτηκε την αδελφή του αυτοκράτορα και μετά το έσκασε για να πάει στα Ιεροσόλυμα και να παντρευτεί μια δυτική πριγκίπισσα, όντας δίγαμος!

Ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίσατε κατά την διάρκεια της συγγραφής αυτού του βιβλίου;

Νομίζω ότι το «δέσιμο» των δεδομένων των πηγών με την ιστορία του Τιμωρού και των Μιχαηλιτών, ήταν το πιο απαιτητικό σημείο. Έπρεπε σε όλη την έκταση του έργου, οι αναφορές στους Μιχαηλίτες και τον Τιμωρό να συμβαδίζουν με τη ροή των ιστορικών γεγονότων, από τη δραπέτευση του νεαρού πρίγκιπα μέχρι και τον θάνατο του Βλαχοβούλγαρου ηγεμόνα, του Καλογιάννη. Το ζητούμενο ήταν αυτές οι αναφορές να γίνουν αντιληπτές ως παράγοντες που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη των γεγονότων αυτών και επιπλέον, να «φωτίσουν» κάποια σκοτεινά τους σημεία.

Τι επιφυλάσσει το μέλλον για τον Τιμωρό; Θα μάθουμε περισσότερα γι’ αυτό το μαγικό σπαθί;

Βέβαια! Έχει ήδη ολοκληρωθεί η συγγραφή του δεύτερου έργου που αναφέρεται στον Τιμωρό. Σε αυτό καλύπτεται η περίοδος που προηγήθηκε της δυναστείας των Κομνηνών, από τα χέρια της οποίας χάθηκε το σπαθί. Θα γίνουν γνωστά αρκετά στοιχεία για τους Μιχαηλίτες και επιπλέον, μαζί με την εξιστόρηση πλήθους συναρπαστικών συμβάντων θα φανεί και ο λόγος που ο Τιμωρός έφτασε να κινείται στο όριο μεταξύ πραγματικότητας και θρύλου. Οι έξι ιστορίες που περιλαμβάνει ο Κώδικας του Ξηροποτάμου αποτελούν τα κομμάτια ενός παζλ που αν ενωθούν, συνθέτουν έναν εναλλακτικό τρόπο αφήγησης πολλών αιώνων βυζαντινής ιστορίας.


To βιβλίο “Τιμωρός: Oργή Θεού” κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Anubis.



Source link

Απάντηση

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.